top of page

„Nigdy w to nie zwątpiłem”. Historia Przemka – od pierwszych zajęć programowania do doktoratu w Paryżu

2 godziny temu
7 minut(y) czytania

Jak wygląda droga od pierwszych zajęć programowania w liceum do doktoratu na jednej z najlepszych francuskich uczelni?

W przypadku Przemka Dominikowskiego zaczęła się dużo wcześniej, niż mogłoby się wydawać – bo już w wieku pięciu lat, kiedy dostał od taty pierwszy komputer. Formalnie jednak jego przygoda ze Szkołą Programowania rozpoczęła się, gdy miał 17 lat.

„Miałem 17 lat, kiedy zacząłem chodzić na indywidualne zajęcia u Jacka Tomasiewicza i u Bartka Łukasiewicza. Poznaliśmy się przez wspólne środowisko – środowisko I Liceum w Białymstoku” – wspomina Przemek.

Dziś, kilka lat później, sam koordynuje w naszej szkole zajęcia przygotowujące do matury z informatyki. Zapytaliśmy go o tę drogę – od pierwszych sobotnich zajęć, przez maturę na 98%, aż po doktorat na École Polytechnique pod Paryżem.


Zaczęło się od olimpiady


Zanim Przemek trafił do Szkoły Programowania, przez lata rozwijał się już w środowisku olimpijskim. Chodził na sobotnie zajęcia przygotowujące do olimpiady informatycznej od początku gimnazjum, jeździł na obozy i ilocampy – i to właśnie tam poznał Jacka.

„Poznałem Jacka jako autora bardzo ciekawych zadań, również jako autora bardzo dobrej książki o algorytmach, i to właśnie mnie zachęciło, żeby trochę poszerzyć wiedzę, doszlifować umiejętności algorytmiczne przed olimpiadą” – mówi.

Współpraca nie skończyła się na roli ucznia. Po maturze Przemek sam zaczął prowadzić zajęcia, przekazując wiedzę kolejnym uczniom.


Metodyczne podejście, nie gotowe rozwiązania


Pytany o to, co konkretnie wyniósł z zajęć – poza samą wiedzą algorytmiczną – Przemek nie ma wątpliwości. To sposób myślenia, który stosuje do dziś, ucząc innych.

„Kiedy pracowaliśmy z Bartkiem i z Jackiem, to bardzo często podchodziliśmy do zadań w metodyczny sposób – zaczynaliśmy od pierwszego rozwiązania, które mogło przyjść do głowy, niekoniecznie tego wzorcowego, a potem krok po kroku odkrywaliśmy kolejne pomysły, ulepszenia, wskazówki, aż dochodziliśmy do rozwiązania wzorcowego” – wyjaśnia.

Ta sama filozofia towarzyszy mu dziś na zajęciach maturalnych: zacząć od czegoś, co po prostu działa, a potem krok po kroku, małymi przeskokami, dochodzić do rozwiązań optymalnych.


Dlaczego średni wynik matury z informatyki to tylko 40%?


Przemek zdał maturę z informatyki na 98% (jeden punkt stracił na zadaniu zamkniętym z SQL-a – jak sam podkreśla, to drobiazg, ale woli być precyzyjny). Tymczasem średni wynik tego egzaminu w Polsce oscyluje wokół 40%. Zapytaliśmy go, skąd ta ogromna różnica.

Odpowiedź, jak sam przyznaje, jest złożona i składa się z kilku czynników. Pierwszy z nich to bardzo szeroki zakres materiału.

„Matura z informatyki sprawdza bardzo szeroki, kompleksowy wachlarz wiedzy i umiejętności informatycznych, czyli trzeba być dobrym nie tylko w jednej dziedzinie, ale tak naprawdę opanować bardzo wiele z nich” – tłumaczy.

Uczniowie olimpijscy, biegli w algorytmice, tracą punkty na zadaniach z baz danych czy arkuszy kalkulacyjnych; uczniowie techników, świetni w konfiguracji sieci, nie radzą sobie z algorytmiką.

Drugim powodem jest sposób oceniania.

„Matura z informatyki jest dosyć specyficznie oceniana, to znaczy zadania są głównie oceniane zero-jedynkowo. Albo mamy poprawny wynik i dostajemy maksymalną liczbę punktów, albo mamy coś źle i zwykle dostajemy zero” – mówi Przemek, porównując to z maturą z matematyki czy fizyki, gdzie za rozwiązanie zadania w połowie można dostać punkty częściowe.

Do tego dochodzi presja czasu – siedem, osiem zadań do zrobienia w trzy godziny. Jego zdaniem to jednak wszystko można wytrenować.

„Jeżeli pochylimy się nad każdym problemem po raz pierwszy, to zajmie to dużo czasu, natomiast jeżeli już to wyćwiczymy – poznając schematy, a potem trenując je, rozwiązując zadania samodzielnie – to jest jak najbardziej do zrobienia. Oczywiście wymaga to bardzo dużego nakładu pracy i treningu.”

Paryż, doktorat i dziennikarze śledczy


Dziś Przemek jest na drugim roku doktoratu na École Polytechnique, na paryskim Plateau de Saclay – miejscu nazywanym francuską doliną krzemową. Jego praca łączy data science i systemy rozproszone, a cel projektu brzmi bardziej jak scenariusz filmu niż sucha praca naukowa.


„Szczególnym zastosowaniem jest praca dziennikarzy śledczych, którzy prowadzą śledztwa i mają wtedy tysiące, czy nawet miliony plików – tak jak było na przykład przy śledztwach typu Panama Papers, Pandora Papers, czy teraz na przykład w sprawie związanych z Trumpem akt Epsteina” – opowiada.

Dla osób nietechnicznych przeszukanie takiej ilości dokumentów ręcznie jest, jak sam mówi, jak szukanie igły w stogu siana. Celem systemu, nad którym pracuje, jest to, by użytkownicy mogli zadawać pytania w naturalnym języku, a system sam efektywnie indeksował i przeszukiwał pliki – niezależnie od ich liczby czy tego, na jakich serwerach się znajdują.

We Francji Przemek jest już czwarty rok – najpierw studia magisterskie z systemów rozproszonych i informatyki kwantowej, teraz doktorat.


Francuski system: dużo badań, dużo miękkich umiejętności


Zapytany o największe różnice między studiami w Polsce a we Francji, Przemek wskazuje przede wszystkim na nacisk na pracę badawczą.

„Bardzo duża część przedmiotów, myślę, że nawet ponad połowa, w ramach zaliczenia obejmowała na przykład prezentację artykułów naukowych” – mówi.

Do tego dochodzą dwa obowiązkowe staże badawcze – miesięczny po pierwszym roku i sześciomiesięczny po drugim, który zresztą zastępuje pracę magisterską. To właśnie taki staż zaowocował u niego decyzją o rozpoczęciu doktoratu.


Jest też coś, co Przemek opisuje z wyraźnym rozbawieniem – ogromny nacisk na przedmioty miękkie.

„Jedna czwarta przedmiotów, które musiałem zaliczyć na studiach w czasie tych dwóch lat, to są przedmioty miękkie, czyli tak średnio po dwa na semestr” – opowiada.

Wśród nich, obok języków, sportu czy teatru, znalazł się nawet przedmiot… testowania wina. Podobnie wszechstronna jest zresztą sama rekrutacja – oprócz ocen liczą się listy motywacyjne, rekomendacje, doświadczenie zawodowe czy wolontariat.

Francuski odpowiednik olimpiady – ale zupełnie inny system


Czy we Francji istnieje coś na wzór polskiej Olimpiady Informatycznej? Owszem, ale – jak przyznaje Przemek, który sprawdził to specjalnie przed rozmową – ma ona znacznie mniejszą rangę niż w Polsce.

Zamiast tego zdolna młodzież trafia w znacznie bardziej zinstytucjonalizowany system – do tzw. Grandes Écoles, elitarnych uczelni, na które prowadzi dwuletni, bardzo intensywny okres przygotowawczy (classes préparatoires) – nauka sześć dni w tygodniu, cotygodniowe egzaminy sprawdzające postępy.

„Kiedy uczniowie już tam trafią, wytrenowani we wszystkich tych dziedzinach i w ciężkiej pracy, są też otoczeni dużą opieką państwa” – mówi Przemek.

Na przykład studenci École Polytechnique otrzymują co miesiąc stypendium od państwa. W zamian po ukończeniu studiów powinni przez 10 lat pracować w służbie cywilnej – na przykład w laboratoriach badawczych czy administracji.


Stereotypy o studiowaniu za granicą – które są prawdziwe?


Przemek uważa, że Francja niesłusznie jest pomijana w rozmowach o studiach za granicą – i że część stereotypów na jej temat po prostu się nie sprawdza. Pierwszy z nich dotyczy języka.

„To zdecydowanie nieprawda, dlatego że na poziomie studiów magisterskich bardzo dużo kierunków informatycznych jest po angielsku” – mówi, dodając, że jego kierunek był prowadzony w stu procentach po angielsku.

Drugi stereotyp dotyczy kosztów. Studia we Francji są płatne – ale, jak zaznacza Przemek, to często około 240 euro rocznie, a system wsparcia socjalnego (m.in. obiady studenckie za jedno euro) sprawia, że finansowo studenci mogą czuć się nawet lepiej niż w Polsce.


Jest jednak stereotyp, który – jak przyznaje – jest w pełni prawdziwy: biurokracja.

„To tak jak kiedyś w filmie Asterix i Obelix była taka scena, kiedy próbowali załatwić zaświadczenie A38 i chodzili od okienka do okienka – to trochę jest opowieść oparta na faktach” – śmieje się.

Poważniej dodaje, że najtrudniejsze jest to, że wszystkie sprawy, które w Polsce załatwiamy stopniowo przez 18 lat (albo robią to za nas rodzice), za granicą trzeba nagle ogarnąć samodzielnie, w obcym języku, w ciągu miesiąca.


Za czym tęskni najbardziej


Mimo że – jak sam mówi – Polska i Francja są pod względem codziennego życia dość podobnymi krajami, jest coś, czego Przemkowi zdecydowanie brakuje.

„To, czego zdecydowanie najbardziej mi brakuje, to jest codzienny kontakt z najbliższymi, to znaczy z rodziną i z przyjaciółmi” – mówi.

Porównuje to do doświadczenia pandemii, kiedy nagle wszyscy zostali odcięci od bezpośredniego kontaktu.

„Osoby, z którymi mogliśmy się spotykać codziennie albo prawie codziennie, nagle po takim wyjeździe są znacznie dalej i możemy się zobaczyć tylko na przykład raz na parę miesięcy, co wymaga też dużej logistyki. Myślę, że to jest chyba najcięższy aspekt wyjazdu za granicę.”

Skąd ta pasja? Historia zaczęła się w wieku pięciu lat


Niewielu ludzi może powiedzieć, że od najmłodszych lat dokładnie wiedziało, kim chce zostać. Przemek jest jednym z nich.

„Od najmłodszych lat wiedziałem i byłem zdecydowany, że chcę zostać informatykiem i właśnie informatyce chciałbym poświęcić życie. Wydaje mi się, że przez lata nigdy w to nie zwątpiłem” – mówi.

Pasję zaszczepił mu tata, sam będący informatykiem – już w wieku pięciu lat Przemek miał własny komputer i mnóstwo części do swobodnego eksperymentowania, metodą prób i błędów. Później przyszły pierwsze konkursy wojewódzkie w piątej klasie podstawówki, tytuł laureata Olimpiady Informatycznej Gimnazjalistów, a na koniec liceum – zwycięstwo w konkursie STEM Politechniki Warszawskiej, który ukształtował jego dalszą ścieżkę: studia informatyczne na Wydziale MiNI.


Co ciekawe, Przemek nigdy nie ograniczał się wyłącznie do informatyki – startował też w konkursach z matematyki, fizyki, francuskiego i języka polskiego.

„Programowanie jest mi bardzo bliskie, ale zawsze jakoś tak starałem się rozwijać w różnych dziedzinach” – podsumowuje.

A na koniec – czy francuscy studenci naprawdę programują przy bagietce?


Nie mogliśmy nie zapytać o najważniejszy francuski stereotyp. Czy francuscy studenci rzeczywiście programują z bagietką w ręku?

„Bagietka jest rzeczywiście nieodzownym elementem francuskiej rzeczywistości — nie można sobie wyobrazić ani śniadania, ani obiadu, ani pewnie też kolacji bez niej” — przyznaje ze śmiechem Przemek.

Ale samo programowanie przy jedzeniu? To, jak twierdzi, raczej się nie zdarza.

„Godziny lunchu są święte – o godzinie 12 uczelnia zawsze przerywa zajęcia. Każdego dnia była przerwa od 12 do 14, wtedy każdy wychodzi z sali, wychodzi z biblioteki, wszyscy idą na obiad, w czasie którego króluje właśnie bagietka. Praca przy jedzeniu byłaby wielkim faux pas” – mówi, kontrastując to z polskim zwyczajem jedzenia przy biurku.

Docenia zresztą tę wyraźną granicę między pracą a odpoczynkiem.


„Kiedy ta granica jest zatarta, to powoduje zbędny stres i pośpiech, które nie są zdrowe” – zauważa, dodając, że francuski system, w którym zajęcia odbywają się w dwóch dużych, trzygodzinnych blokach przed i po lunchu, znacznie ułatwia też samo planowanie dnia.



Droga Przemka – od sobotnich zajęć w Białymstoku, przez maturę na 98%, aż po doktorat w jednej z najlepszych francuskich uczelni – pokazuje, że solidne podstawy zdobyte na wczesnym etapie potrafią zaprowadzić naprawdę daleko. Ale pokazuje też coś jeszcze: że warto iść własną, wszechstronną ścieżką – bo, jak sam mówi, programowanie było mu zawsze bliskie, ale nigdy nie było jedyną pasją.



Kursy programowania dla dzieci i młodzieży.

bottom of page